แผนยุทธศาสตร์ การบริหารจัดการอาคาร สู่เป้าหมาย “ต้นแบบด้านการอนุรักษ์พลังงาน” [กรณีศึกษา โรงพยาบาลกันตัง]

โรงพยาบาลกันตัง คว้ารางวัลดีเด่นด้านอนุรักษ์พลังงานประเภทอาคารนอกข่ายควบคุม Thailand Energy Award 2014 และ ASEAN Energy Awards 2014

          แนวคิดโครงการอนุรักษ์พลังงานนี้ เริ่มต้นมาจากแนวคิดของผู้อำนวยการที่ได้ทำการศึกษาวิเคราะห์หาต้นทุนด้านต่าง ๆ ที่เกิดจากการทำกิจการโรงพยาบาล ซึ่งผลจากการวิเคราะห์พบว่า ต้นทุนค่าใช้จ่ายหนึ่งที่มีความสำคัญมากและมีสัดส่วนที่สูงมากก็คือ ต้นทุนทางด้านพลังงาน โดยได้กำหนดให้โครงการอนุรักษ์พลังงานอยู่ในแผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการของโรงพยาบาล และกำหนดเป้าหมายสูงสุด คือ “โรงพยาบาลกันตังต้องเป็นต้นแบบด้านการอนุรักษ์พลังงาน สำหรับหน่วยงานภายนอกและโรงพยาบาลชุมชนทั่วประเทศไทยในปี 2558” รวมถึง มีการติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

โรงพยาบาลกันตังมีความมุ่งมั่นให้เกิดการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า ลดการใช้พลังงานที่ไม่จำเป็นให้ได้มากที่สุด โดยการมีส่วนร่วมของพนักงานทุกคนเป็นแรงขับเคลื่อนโครงการต่าง ๆ ในการจัดทำแผนงานและนำไปสู่การปฏิบัติจริงให้เกิดสัมฤทธิ์ผล โดยได้มีการจัดตั้งทีมงานอนุรักษ์พลังงานประกอบด้วย คณะกรรมการอำนวยการ คณะอนุกรรมการ และคณะทำงานติดตาม และที่สำคัญคือ สมาชิกส่งเสริมการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ (ส.ส.พลังงาน) ส่งเสริมให้ ส.ส.พลังงานสำรวจพื้นที่ครอบคลุมทุกหน่วยงาน มีการจัดกิจกรรมทั้งภายในและภายนอกองค์กร อาทิ เดินรณรงค์การอนุรักษ์พลังงาน การประกวดหน่วยงานดีเด่นด้านการอนุรักษ์พลังงาน กิจกรรมค้นหามาตรการอนุรักษ์พลังงาน การนำเสนอมาตรการอนุรักษ์พลังงานของแต่ละหน่วยงานและการศึกษาดูงานนอกสถานที่เป็นต้น

ด้านมาตรการที่ดำเนินงานสำหรับตัวอย่างมาตรการอนุรักษ์พลังงานที่สำคัญ อาทิ

  • มาตรการใช้พลังงานแสงอาทิตย์และความร้อนทิ้งจากเครื่องปรับอากาศ (Solar Collector) มาใช้ในหน่วยงานจ่ายกลาง หน่วยงานซักฟอก ช่วยลดระยะเวลาในการต้มน้ำสำหรับนึ่งและซักผ้า และมีเครื่องทำน้ำร้อนด้วยพลังงานแสงอาทิตย์และความร้อนทิ้งจากเครื่องปรับอากาศในหอผู้ป่วยพิเศษหญิง ชาย และห้องคลอด สามารถทดแทนการใช้เครื่องทำน้ำอุ่นขนาด 3.5 kW ได้ถึง 15 เครื่อง
  • มาตรการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Celll) มาผลิตพลังงานไฟฟ้าให้แสงสว่างที่โรงจอดรถเจ้าหน้าที่และในสำนักงานซ่อมบำรุง มีน้ำพุพลังงานแสงอาทิตย์ที่บ่อเลี้ยงปลา ติดตั้งพัดลมระบายอากาศในห้องน้ำตึกผู้ป่วยนอก
  • ติดตั้งหลอด LED ขนาด 20 วัตต์ ทดแทนหลอดฟลูออเรสเซนต์ 36 วัตต์
  • มาตรการทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศ โดยทำความสะอาดใหญ่ปีละ 2 ครั้งและทำความสะอาดย่อยเดือนละ 1 ครั้ง และการปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานและพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์เครื่องใช้ในแผนกต่าง ๆ ของโรงพยาบาล

ซึ่งผลการอนุรักษ์พลังงานในช่วงปี 2554-2556 อาคารสามารถประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้ 256,017 kWh คิดเป็นมูลค่า 0.95 ล้านบาท โดยใช้เงินทุน 86,700 บาท และได้รับการสนับสนุน จากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ในโครงการส่งเสริมระบบผลิตน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับอาคารของรัฐปี 2555 เป็นจำนวนเงิน 1,487,116 บาท

สำหรับการเผยแพร่ขยายผลสู่ผู้อื่น โรงพยาบาลกันตัง เป็นโรงพยาบาลต้นแบบในโครงการสาธารณสุข รวมใจลดโลกร้อนด้วยสุขาภิบาลอย่างยั่งยืน นำเสนอองค์ความรู้ในการอนุรักษ์พลังงานให้กับหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาศึกษาดูงาน นอกจากนี้ยังร่วมกับเครือข่ายจัดนิทรรศการเผยแพร่ความรู้ด้านพลังงาน จัดอบรมให้ความรู้แก่ตัวแทนจากโรงพยาบาลชุมชนทั่วจังหวัดตรัง เดินรณรงค์อนุรักษ์พลังงานทั้งในและนอกโรงพยาบาล